تبلیغات
وبلاگ باغ تنگه «باقرتنگه» baghertange/baghtanghe veblog - نگاهی جامع به شهرستان فریدونكنار

تاریخچه فریدونكنار:

نام قبلی آن فری كنار بوده و منطقه ای است بسیار قدیمی كه پیدایش این شهر را به فریدون جم نبیره جمشید نسبت می دهند.

چنین روایت می كنند كه فریدون پادشاه كیانی با كشتی خود در سواحل فریدونكنار پهلو گرفت و در نواحی كشاورزی و نیمه باتلاقی برای خود یك نفار درست كرد كه این نفار برای او به عنوان دژ مستحكم و استوار بود تا از دست دشمنان در امان باشد.

اما بعضی از بزرگان عقیده دارند كه فرزند یكی از پادشاهان به نام فریدون در ساحل فریدونكنار غرق شد و پس از اینكه به ساحل كنار آمد این شهر بدین نام معروف شد.

 

جغرافیای فریدونكنار

بخش فریدونكنار در نوار ساحلی دریای خزر قرار دارد، از شرق به بابلسر، از غرب به سرخ رود، از جنوب به آهنگركلا و از شمال به دریای مازندران محدود است.

بخش فریدونكنار با مساحتی بالغ بر پنج كیلومتر مربع می باشد و ارتفاع آن از سطح دریای آزاد منهای 075/24 است. منطقه ای است دشتی و كرانه ای و دارای آب و هوای معتدل و مرطوب با بادهایی به نام خزری، دشت وا، گل وا، كوسری و جو قاسمی است كه بیشتر جهت باد از غرب به شرق (دشت وا) و از شرق به غرب (گل وا) می باشد. باران باران آور همان دشت واست. مدت وزش باد از یك ساعت الی 24 ساعت بیشتر نمی شود.

بارندگی باران در سال به مقدار 900 میلیمتر است. فصل بارندگی در تمام سال ادامه دارد به استثنائ تیر ماه و مرداد ماه كه مقدار بارش كم است.

 

جمعیت شهر فریدونكنار:

بر اساس آمار سال های 1345 هجری شمسی بالغ بر 8882 نفر و در سال 1355 هجری شمسی 13944 نفر، در سال 1365 (ه.ش) 20997 نفر، در سال 1368 (ه.ش) 2365 نفر ، در سال 1370(ه.ش) 25350 نفر بوده است.

بر اساس آمار نامه فرمانداری بابلسر،  بخش فریدونكنار از سه دهستان به نام های فریدونكنار، امامزاده عبدالله و باریك رود تشكیل شده است. طبق آخرین سرشماری در سال 1375 جمعیت شهر فریدونكنار به 30000 نفر می رسد.

 

اقوام مهاجر روستاهای فریدونكنار:

مهاجران عبارتند از: گیلانی، گرجی، كردها، بند پی ها.

گیلاهی ها در روستای بزرگ بیشه محله ساكن هستند. علت مهاجرت آن ها این است كه این اقوام از طرف رودخانه فردونكنار (مروز رود) توسط لنج و پراخود بار می بردند برای تجارت كه بعضی از آن ها در آنجا ساكن شدند.

گرجی ها در روستای مهلبان ساكن هستند. آن ها از تبار گرجستان شوروی سابق می باشند. آن ها در تجارت با روستا ها و شهر فریدونكنار در ارتباط بودند كه بعضی از آن ها در روستای مهلبان ساكن شدند.

بند پی ها در روستای فیروزآباد ساكن هستند كه از بند پی بابل به این جا مهارجت كردند. شغل اصلی آن ها دامداری و كشاورزی است. زنان این قوم به قالی بافی مشغول هستند.

كرد ها در روستای حسین آباد (شیرا) ساكن هستند. آن ها از قبیله كردهای استان كردستان می باشند. علت مهاجرت آن ها، به روایتی، در دوران آقا محمد خان قاجار می باشد كه آن ها سد دفاعی محكمی در برابر حمله تركنستان شوروی سابق به نوار ساحلی باشند. از این اقوام می توان در قسمت هایی از ایزده، چمخاله در رشت، شیرا (حسین آباد) فریدونكنار، كردكلا جوبار (جویبار) یافت. از بین آن ها پهلوانانی همچون محمد شیری، خوشعلی عبادی، ... خوش درخشیدند.

 

كشاورزی در روستا ها و شهر فریدونكنار:

اكثر مردم روستا و شهر به شغل كشاورزی مشغول هستند كه نوع كشت آن برنج است. انواع برنج آن عبارتند از:

طارم (دم سیاه استخوانی)، صدری، گرم رشتی، سرد رشتی، زرگ، آب كناری، قریبك، خزر، آمل دو، و ... می باشد. نوع برنج های قدیمی شامل شل شل، ماچك، شهات و چمپا است.

وسعت مزارع برنج شهر 1700 هكتار و روستاهای آن 1300 هكتار می باشد.

این مزارع كشاورزی آب خود را از رودخانه هایی به نام كچب رود، باریك رود، شراكل، كه همه آن ها شاخه ای از رودخانه مروز رود می باشند، می گیرند. سرچشمه اصلی این رودخانه از كو های دیوا و سنگ چال رشته كو ه های البرز است. مرز رود از وسط شهر فریدونكنار می گذرد و آب های خود را به دریای خزر می ریزد.

بر روی این رودخانه پلی قرار دارد. قدمت تاریخی این پل به به سال 1336 بر می گردد كه توسط مهندسین آلمانی در دوران رضا شاه یعنی قبل از جنگ جهانی دوم احداث گردید. قیل از این پل، پل چوبی بوده است كه آن را به دوران احمد شاه نسبت می دهند. عرض آن پل قدیمی به 4 الی 5 متر می رسد. به قدیمی بودن این پل، در سال .. پل دیگر برای عبور مرور درست كرده اند كه امروزه شرق و غرب شهر را به یكدیگر متصل می كند.

 

مركبات در فریدونكنار:

انواع مركباتی كه در فریدونكنار یافت می شود عبارتند از: پرتقال، لیمو، نارنگی، نارنج، و ...

 

صید ماهی در فریدونكنار:

انواع ماهی كه در دریا و رودخانه صید می شود عبارتند از : كفال، ماهی سفید، كپور، كیلكا، غزل آلا، شك، اورنج، سوف، اسبك، چكاب، (اردك ماهی) و اوزون برون. اوزون برون یك ماهی خاویاری است كه خاویار آن ارزش جهانی دارد و درآمد زیادی برای كشور ما به ارمغان می آورد. برای گسترش صید ماهی و تجارت، بندری چند منظوره در حال احداث است.

 

بندر:

از دوران قدیم در فریدونكنار در دهنه رودخانه مرزرود كه به دریا می پیوست، بندری وجود داشت كه آن شاید جزء قدیمی ترین بنادر دریای خزر باشد. اما الان اثر اندكی از آن باقی مانده است.

 

  بندر چند منظوره فریدونكنار:

این بندر در حال احداث كه یكی از بنادر پیشرففته ایران در دریای خزر می باشد، وسعت آن 90 هكتار بوده و با هزینه 17 میلیارد ریال و با 5/4 متر آبخور هم زمان قابل پذیرش 4 كشتی می باشد. در این بندر یك باند هلی كوپتر، یك رستوران، و  بهداری احداث خواهد شد.

بندر چند منظوره كه هم اكنون نیز به گفته مسوولین تا پایان سال جاری به بهره برداری خواهد رسید، برای پهلوگرفتن كشتی های باری و مسافربری تا ظرفیت 4000 تن و كشتی های صیادی تا ظرفیت 400 تن پیش بینی شده است.   

بندر تجاری فریدونکنار دارای 3 پست اسکله با آبخور 5.5 متر و طول 380 متر است و توانایی تخلیه و بارگیری یک میلیون تن کالا - نوع کالاهای تخلیه و بارگیری جنرال کارگو(فله) - را دارد. سید نبی صیدپور مدیرکل بنادر و کشتیرانی استان های مازندران و گلستان مشکل محصور کردن محیط پیرامونی بندر تجاری ساخته شده فریدونکنار را برای بهره برداری مورد اشاره قرار داد و گفت : پس از اختلاف با همسایه های اطراف این بندر موضوع به سازمان ثبت اسناد و املاک تملیکی واگذار شده و امیدواریم که این سازمان نیز هر چه سریعتر این موضوع را تعیین و تکلیف کند. صیدپور با اعلام این که تاکنون 15 میلیارد تومان برای ساخت بندر فریدونکنار هزینه شده است ، اظهار کرد: برای تکمیل و اتمام کار در بندر فریدونکنار به 6 تا 7 میلیارد تومان دیگر اعتبار نیاز داریم.
مدیرکل بنادر و کشتیرانی استان های مازندران و گلستان از راه اندازی سیستم مخابرات دریایی در بندر فریدونکنار به عنوان مرکز بنادر شمالی کشور در سال جاری خبر داد و اعلام کرد: با راه اندازی این سیستم ، کشتی ها می توانند با نیمی از بنادر کره زمین ارتباط برقرار کنند. وی گفت : این پروژه که هزینه ای حدود 2.2 میلیارد تومان در بر دارد تا اواخر مرداد به مناقصه گذاشته خواهد شد و شرکت برنده در این مناقصه کار خود را از نیمه دوم شهریور به مدت 4 ماه شروع خواهد کرد. صیدپور بندر نوشهر را مورد اشاره قرار داد و با اعلام این که امسال در این بندر جهش صادراتی خواهیم داشت ، اظهار کرد: امسال برای اولین بار سنگ آهن به روسیه صادر شده است ، به طوری که در 4 ماهه اول امسال 30 هزار تن سنگ آهن به روسیه صادر شده و تا پایان امسال به 150 هزار تن خواهد رسید. مدیرکل بنادر و کشتیرانی استان های مازندران و گلستان ، حجم واردات ، صادرات و ترانزیت کالا اعم از تجاری و نفتی در 4 ماهه اول امسال را از بنادر نوشهر و نکا یک میلیون و 56 هزار تن ذکر کرد و افزود: از این میزان 265 هزار تن کالای تجاری در این مدت به بندر نوشهر وارد شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 33 درصد رشد نشان می دهد.

وی در مرداد ماه سال 1384 اعلام كرد بهره برداری بندر تجاری فریدونکنار ظرف 4 ماه آینده آغاز خواهد شد و متاسفانه بعد از گذشت این زمان هنوز این بندر به بهره برداری نرسیده است. البته شنیده ها حاكی از آن است كه این بندر به یكی از بخش های نظامی سپرده شده است.

 

شركت های صیادی:

شركت های تعاونی صیادی عبارتند از: انقلاب، مطهری، شاهد و امام رضا. اعضای هر یك از این شركت ها 80 نفر می باشد. تاریخ تاسیس شیلات در فریدونكنار به سال 1325 هجری شمسی برمی گردد.

 

صید پرندگان:

صید پرندگان كه یكی از مشاغل زمستانی مردم فریدونكنار می باشد به گونه های مختلف صورت می گیرد كه عبارتند از: لپو (بابلا لپو، پایین لپو)، گذر، شب دام (شو دوم)، دامگاه (دوما). با شروع فصل سرما، پرندگان معمولا از سیبری به سمت جنوب دریای خزر كوچ می كنند و صید آن ها از دیر باز یكی راه های امرار معاش مردم این شهر بوده است. زمان صید پرندگان در لپو، گذر و شب دام از از اذان مغرب و تاریك شدن هوا تا اذان صبح  و روشن شدن هوا و زمان صید  در دامگاه در طول روز است. لوازم مورد  استفاده صیادان چوب های بلند به ارتفاع 18 الی 20 متر است و این كار با دو عدد چوب صورت می گیرد. طوری كه بین دو چوب دام پهن كرده و پرنده به دلیل تاریكی شب در دام می افتد. پرندگانی كه به این طریق صید می شوند  عبارتند از: چنگر (پرلا)، اوكرك، مرغ آبی. و...

گذر: توسط درختانی از قبیل صنوبر، توسكا، انجیر اخاطه شده است كه موقع صید پرندگان بعد از اذان مغرب و اذان صبح بوده و زمان آن یك ربع می باشد. برخلاف لپو و شب دام كه زمان آن در طول شب است.

دامگاه: زمان صید آن از 8 صبح الی 5/4 بعدازظهر است كه با پرواز دادن اردك هی اهلی تربیت شده جلوی آیش (جایی كه پرندگان در آنجا نشسته اند)، آن مرغابی كه شبیه آن هاست را همراه خود به دام چال (دوم چال) (صیدگاه) می برند و صیاد با انداختن دام بر روی آن،مرغابی را صید می كند.

نكته قابل ذكر در صید این پرندگان این است كه به دلیل قرق بودن منطقه، صیادان بر خلاف شهرهای دیگر به هیچوجه از تفنگ استفاده نمی كنند و هنر آن ها در زنده گرفت این پرنده هاست. اما در پایان زمستان موقع كوچ این پرندگان، یك روز قرق شكسته می شود و تنها در آن روز شكارچیان مجزاند از تنفنگ استفاده كنند. پرندگانی كه توسط صیادان صید می شوند عبارتند از: مرغابی، غاز، وروشت، جیپا، چهارتایی (كشتل)، بیلك،

علاوه بر آن پرنده دیگری در فصل زمستان به این منطقه مهاجرت می كند كه درنا نام دارد.

 

 

وضعیت فرهنگی:

متاسفانه فریدونگنار در طی چند سال اخیر از لحاظ فرهنگی رشد چندانی نداشته و تنها سینمای این شهر موسوم به سینما پیوند چند سالی است كه بسته شده است.

فریدونكنار دارای یك كتابخانه عمومی است كه جنب مسجد امام سجاد (ع) واقع شده است. در سال 1347 (ه.ش) ساختمان آن به مساحت 114 متر مربع جهت كارهای ضروری مسجد امام سجاد ساخته شد و بعد از اتمام كار، این ساختمان توسط شهرداری قطعه بندی و به كتابخانه تبدیل شد و نماینده استانداری به تعداد 600 جلد كتاب به آن اهدا كرد و اكنون دارای ... جلد كتاب، ... نسخه نشریه.. و ...عضو است. در سال 1325 روزنامه كیهان و اطلاعات وارد فریدونكنار شد.

 

زیارت گاه ها و اماكن مقدس:

عبارتند از: تكیه معصوم زاده، سید نظام، سید شریف، ابوالفضلی، امامزاده قاسم، سید صالح. سید صالح ابوالفضلی و و امامزاده قاسم در روستای كاردگر محله و بقیه در شهر فریدونكنار هستند.

معصوم زاده یكی از نوادگان جضرت عبالعظیم می باشد. ایشان به همراه عده ای از نوادگان و امام زاده گان به علت زورگویی دشمنان خدا راهی این منطقه شدند. ایشان به روستای مهلبان فریدونكنار آمد و بر اثر معجزاتی كه از خود نشان داد و جهالت و نادانی مردم آن زمان به دست یكی از آن ها با بلو (وسیله كشاورزی) شهید و به آب رودخانه انداخته شد. آب وی را به كنار رودخانه ای كه نزدیك همین زیارت گاه است آورد و هنگامی كه یكی از صیادان در حال تورانداختن به داخل رودخانه بود جنازه ایشان را گرفت و در همان مكان دفن كرد. شب بعد از دفن عده ای از مردم خواب دیدند كه ایشان خود را یكی از نواده گان حضرت عبالعظیم معرفی كرد. از این جهت، برای او بارگاهی ساختند كه آثار قدیمی منبت كاری های آن هنوز باقی است. در مورد سید محمد معصوم روایت های مختلفی وجود دارد كه این روایت یكی از آن روایت هاست.

سید نظام: در روبروی بهداری آرامگاه قدیمی ای وجود دارد كه الان مورد استفاده قرار نمی گیرد. سید صالح و سید شریف در مسجد امام سجاد دفن می باشند كه آرامگاه سید صالح به مدت زیادی وجود داشته ولی الان اثری از آن باقی نمانده است.

  

منبع مورد استفاده:

منوگرافی شهرستان فریدونكنار، علی خبازی كناری، كتابخانه عمومی فریدونكنار

.: Weblog Themes By SlideTheme :.